پند پیشینیان

 مغولان طوايف بيشماري بودند كه هر يك از انها لقب و اسمي مخصوص و هر يك از آنها عليحده مردي و اميري داشتند . خواجه رشيدالدين در بخش اول كتاب خود قبايل مغول  و شعباتي كه از آن قبايل منشعب مي گشته را به تفصيل بيان كرده است.

مهمترين اين قبايل ، تاتار ، قنقرات، قيات(طايفه اي كه چنگيز از ميان آنها برخاست)، اويرات، آرلاد و جلاير ، كرائيت ، نايمان، اويغور، قَرلُق ، قراختايي ومرگيت (اودويت) و….. بودند (جامع،ج1،فصل دوم ، )

تا قبل از ظهور چنگيز، بر عموم قبايل و اقوام مغول پادشاهي واحد حاكميت نداشت . بر هر قوم امير و پادشاهي حكومت مي كرد.از اين جهت ميان اين اقوام دائماً جنگ و جدل حكمفرما بود .

خواجه رشيدالدين آنها را همانند قوم عرب دانسته كه« هر قبيله را علي حده اميري معين ، بود و هيچكدام  متابعت يكديگر نمي كردند.»(جامع التواريخ ، فصل دوم)

به تدريج هر يك از از اين قبائل انقياد و تسلط قبيله اي راپذيرفتند .برخي از قبائل تابع امپراتوران سلسله كين شدند و طوائف شرقي مغولستان نيز به انقياد پادشاه قبيله كرائيت در آمدند و قبايل شرقي نيز  به اطاعت گور خان قراختائي گردن نهادند. (اقبال ، تاريخ مغول و اوايل ايام تيموري ،)