صبح صادق ندمد، تا شب يلدا نرود

 

یلدا آخرين شب پائيز، نخستين شب زمستان، پايان قوس، آغاز جدي و درازترين شب سال.

   واژه يلدا سرياني و به معني ولادت است. بنابر باور پيشينيان،درازترين شب سال ،شبی شوم و نامبارک بود (از این رو همواره شاعران زلف يار و همچنين روز هجران را از حيث سياهي و درازي بدان تشبيه می کنند)آنان معتقد بودند در پايان اين شب دراز اهریمنی، تاريکي شکست مي خورد، روشنايي پيروز و خورشيد زاده مي شود . یلدا روز تولد مهر ،همان روزی که در آیین مسیحیت روز میلاد مسیح نامیده ( تاثیر میترائیسم در آیین مسیحیت) می شود،در اصل جشن ظهور ميترا بوده که مسيحيان در قرن چهارم ميلادي آن را روز تولد مسيح قرار دادند.

  دراین شب مردم بر طبق آیین و رسم هر شهر مراسم خاصی را برگزار می کنند.یکی از سنت های مشترک این استکه بايد از ميوه‌هايي كه داراي خواص ويژه‌اي هستند خورد تا سال آينده خواص آنها در بدن باقي بماند. در ميان ميوه‌ها، هندوانه از ميوه‌ اي  است كه ظاهرا بايد در شب چله خورده شود.چرا كه هندوانه « گرميت مغز» و « سوزندگي جگر» را دفع مي‌كند.بنا براین عقیده هركس در شب چله هندوانه بخورد جگرش لك برنمي‌دارد.

به امید آنکه سفره ی یلدای همگان پر رونق ،شادی مهمان دلهای گرمشون باشه و غصه ی بی نانی،قصه ی هیچ خونه ای نباشه.

                 معاشران  گره از  زلف یار باز  کنید         شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید

کتاب خوانی و کتاب

هفته گذشته هفته کتاب بود و کتابخوانی.این روزها را در حالی پشت سر گذاشتیم که  کتاب در گوشه و کنار کشور از مدارس گرفته تا نمایشگاههای بین المللی به وفور عرضه شد اما آنچه که مایه تاسف بود استقبال مردم نه در بازدید از این اماکن که در خرید کتاب  و به تبع آن در مطالعه آزاد بود.آن هم در  سرزمینی که مهد علم و دانش بوده است.در کشوری که روزگاری صاحب بزرگترین کتابخانه هابوده است .در سالهایی دور که حضور فرمانروایان علاقمند به کسب دانش و وزرای دانشمند(دوره آل بویه)در مسند قدرت زمینه رشدکتابخانه ها را به همراه آورد .كتابخانه هایی  مملو از کتاب ها که یا بصورت عمومی ودرمساجد مورد استفاده عموم قرار می گرفت .یا در دارلعلم هل بوجود آمده بود( آدام متز ، تمدن اسلامي ، ج1 ، ص 201) درالعلم ها یی که مراکز علمی بودند که رجال متمكن و صاحب نام و علاقمند به علم و دانش با هزینه شخصی خويش آنها را  می ساخنتد و به افرادي كه به كار مطالعه و نوشتن مي پرداختند علاوه بر استفاده از كتابخانه ها ، ماهيانه مستمري نيز پرداخت مي کردند . ( دارالعلم شاپور بن اردشير  با  بيش از صدهزار جلد ( جوئل كرمر ، احياي فرهنگي در عهد آل بويه ،ص 97)کتابخانه ا بوعلي بن سوار ، كاتب عضدالدوله (آدام متز ، تمدن اسلامي ، ج 1 ، ص 206))

كتابخانه ها یی  سرپوشيده و مفروش و مجهز.مکان هایی که برخلاف كتابخانه هاي امروزي كه اغلب تنها داراي مخزن كتاب و بخش ارائه خدمات كتاب رساني به مراجعان خود هستند بخش های دیگر نیز داشتند. سالنهايي عمومی مطالعه  -تالار نسخه برداري  که درآنجا كتابداران به نسخه برداري از كتب كه در كتابخانه ها موجود نبود مي پرداختند -تالار ترجمه ای که تعدادی مترجم زیر نظر يك سر مترجم به ترجمه كتب مختلف مشغول بودند ( زيدان ، تاريخ تمدن اسلامي ، ص 631)  و بخش آموزشي كه اساتيد به تدريس علوم فقهي ، كلامي مي پرداختند .( مقدسي ، احسن التقاسيم ، ص 617 ) كتابخانه ها یی که غالباً بصورت تخصصي اداره مي شد . كتابخانه هایی که  كتابداران عالم و آگاه به علوم  زمانآنها را اداره مي کردند. (مانندابن مسكويه مورخ و فيلسوف ) و .....

   ابن عميد  وزیر آل بویه صاحب كتابخانه اي وسيع بود ،گفته اند زمانی  خانه اش مورد هجوم و غارت قرار گرفت و از اينكه كتابخانه اش به يغما نرفته بود اظهار شادماني كرد و گفت : همانا خزانه هاي ديگر جانشين پذير است اما كتاب جانشيني ندارد . "هر چند در روزگار ما دیگر این سخنان رونق ندارد........

اما کتاب خوانهای امروز ما  (به جز تعداد اندک کتابخوان علاقمند به مطالعه )تعداد بیشماری دانش آموز و دانشجوی طالب انبوهی کتب درسی و کمک درسی و تست هستند...

 این است میراث ما از آن همه پیشینه!!!

 

آدمها براي اين تنها هستند که هميشه بجاي درست کردن پل، دیوار میسازند!

                                                                    "دکتر شریعتی"