خاندان اسپه،در 1000 ق.م.  جانشین دولت کیانی دانسته اند.این خاندان اریایی تبار بودند. در دوره حكومت ويست اسپه (گشتاسب)از خاندان اسپه،‌ زرتشت ظهور كرد .برخی مورخین با استناد به اوستا،سرزمین های تحت سلطۀ اسپه ها را همان محدوده پیشدادیان وکیانیان عنوان کرده اند، یعنی از شما ل ولایات بخارا،سمرقند،خوارزم،مرغاب و مرو از غرب هرات و تمام خراسان تا یزد و از طرف جنوب و شرق بلوچستان تا رود سند و قسمت اعظم پاکستان امروزی .

  بر اساس روايات تاريخى اولين پادشاه اين سلسله لهراسپ ناميده ميشد. لهراسپ بر تمام بخش هاى قلمرو حاكميت كيانى ها حاكم بود. به باور عده يى از محقيقين لهراسپ در جنگ با تورانيان به قتل رسيد،وی را شخصی عادل دانسته اندکه در قلمرو تحت حاكميت خويش
دست به اقدامات عمرانی وسيع زد،.از وى دو پسر باقى ماند كه يكى ويشت اسپه و دومى زرى ورى نام داشت.ويشت اسپه يا گشتاسپ بعد از مرگ پدرش حاكم بخُدى شد و به خاطر همكارى با زردشت شهرت خاص يافت.
در زمان حاكميت گشتاسپ جنگ هاى زيادى با تورانيان صورت گرفت. بعد از گشتاسپ پسرانوى به قدرت رسيدند. اطلاعات زيادى راجع به زمامدارىزرى ورى وجود ندارد اما راجع ه پهلوانى وى زمانی که در سيستان مى زيست روايات تاريخى زيادى گفته شده است.

اما اسفنديار پادشاه دلير که معبد (آتشكده) بلخ را بناگذاشت. وی براى گسترش آئين زردشتى خدمات چشمگيرى كرد .با مرگ اسفنديار حاكميت خاندان اسپه به پايان رسيد.

(منبع:تاریخ مختصر افغانستان،مصباح زاده)